Wat is digitale nalatenschap eigenlijk? Uitleg zonder moeilijke woorden

Digitale nalatenschap is alles wat je online achterlaat: foto’s, mail, accounts en tegoeden. Wat valt eronder, waarom is het lastig en waar begin je?


Je hebt het woord vast weleens gehoord: digitale nalatenschap. Het klinkt ingewikkeld, maar het gaat over iets heel gewoons. Over de foto’s op je telefoon, je mailbox, je Facebookprofiel en je bank-app. Over alles wat van jou online staat, en wat daarmee gebeurt als jij er niet meer bent.

In dit artikel lees je wat het precies is, waarom het lastiger is dan een gewone erfenis en hoe je zonder stress een begin maakt.

Een simpele omschrijving

Je digitale nalatenschap is alles wat je achterlaat op internet en op je apparaten. Denk aan drie soorten dingen:

  • Bestanden: foto’s, filmpjes, documenten en muziek. Op je telefoon, op je computer of in de cloud (Google Foto’s, iCloud, OneDrive).
  • Accounts: je mail, sociale media, webwinkels, streamingdiensten, DigiD en je bank-app.
  • Waarde: tegoeden en bezittingen die online staan. Een PayPal-saldo, spaarpunten, een domeinnaam, cryptomunten of een webwinkel.

Bij een gewone erfenis gaat het om spullen die je kunt zien: een huis, een auto, een kast vol servies. Een digitale erfenis zie je niet. En juist daarom wordt hij vaak vergeten.

Waarom is het lastig voor je naasten?

Als iemand overlijdt, kunnen nabestaanden niet zomaar inloggen. Dat heeft een paar oorzaken.

Ze weten niet wat er is. Niemand weet uit zijn hoofd bij welke diensten een ander een account heeft. De meeste mensen hebben er tientallen.

Ze kunnen er niet bij. Wachtwoorden, pincodes en controlecodes per sms of app houden vreemden buiten. Maar ook je eigen familie.

Elke dienst heeft eigen regels. Er is geen wet die bedrijven verplicht om accounts over te dragen aan nabestaanden, schrijft de Consumentenbond. Google, Apple en Facebook hebben zelf een regeling, maar die werkt alleen goed als je die vooraf hebt ingesteld. Andere diensten hebben weinig of niets.

Dat het niet vanzelf goed gaat, blijkt uit onderzoek van Radar uit 2023 onder ruim 18.000 deelnemers. Van de mensen die als nabestaande een digitale nalatenschap moesten afhandelen, zei ongeveer een derde dat dit niet of niet helemaal lukte. Meer dan de helft vond het niet makkelijk.

Wat valt er allemaal onder?

Een paar voorbeelden die veel mensen vergeten:

  • de foto’s van de kleinkinderen, die alleen op een telefoon of in de cloud staan;
  • een mailbox waar al jaren de bevestigingen van abonnementen binnenkomen;
  • een Facebookprofiel dat elk jaar verjaardagsmeldingen blijft sturen;
  • abonnementen die doorlopen, zoals een streamingdienst of een krant;
  • een webwinkelaccount met een openstaand tegoed of cadeaubon;
  • DigiD en Mijn Overheid, waar post van de overheid binnenkomt.

Wat heb je zelf in de hand?

Best veel. Je kunt nu al drie dingen regelen, ook als je nog nergens aan begonnen bent:

  1. Weten wat je hebt. Een lijst van je accounts en waar je foto’s staan.
  2. Bepalen wat ermee moet. Bewaren, doorgeven of verwijderen.
  3. Zorgen dat iemand erbij kan. Met de instellingen van Google, Apple en Facebook, en een veilige plek voor je wachtwoorden.

Hoe je dat stap voor stap doet, lees je in ons stappenplan in 7 stappen. Wil je alleen de instellingen van de grote diensten regelen? Lees dan Google, Apple en Facebook: zo regel je wat er na je overlijden gebeurt.

Je hoeft het niet in één keer te doen

Veel mensen schuiven het voor zich uit, omdat het groot en confronterend voelt. Begin klein. Zet vandaag alleen de vijf belangrijkste accounts op papier: je mail, je telefoon, je bank, je foto’s en je sociale media. Volgende week doe je de rest.

Alles op één plek. Het werkboek “Mijn digitale nalatenschap” komt binnenkort: om in te vullen, te printen en veilig op te bergen. Bekijk het werkboek

Een vraag of een tip? Mail naar info@mijndigitalesporen.nl. We lezen alles en gebruiken je vragen voor nieuwe artikelen.

Bronnen: Consumentenbond, “Online accounts na overlijden”; Radar, “85% heeft digitale nalatenschap niet op orde” (onderzoek 21 september tot 26 oktober 2023, 18.080 deelnemers).

Lees ook